Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Yapılır?
Edinilmiş mallara katılma rejimi, kişisel mal ve edinilmiş mal ayrımı, katılma ve değer artış payı alacağı ile mal rejiminin tasfiyesi hakkında temel bilgiler.
Boşanmada mal paylaşımı, eşler arasındaki mal rejiminin tasfiyesi anlamına gelir. 1 Ocak 2002’den sonra yapılan evliliklerde yasal mal rejimi, edinilmiş mallara katılma rejimidir. Eşler evlenirken veya sonrasında sözleşmeyle başka bir rejim seçmemişse bu rejim uygulanır.
Kişisel mal – edinilmiş mal ayrımı
Mal paylaşımının temelinde, malların türüne göre yapılan ayrım vardır.
Edinilmiş mallar, evlilik birliği içinde karşılığı verilerek elde edilen mallardır:
- Çalışmanın karşılığı olan gelirler (maaş, ücret),
- Sosyal güvenlik ödemeleri,
- Kişisel malların gelirleri,
- Edinilmiş malların yerine geçen değerler.
Kişisel mallar ise paylaşıma tabi değildir:
- Evlenmeden önce sahip olunan mallar,
- Miras yoluyla veya karşılıksız (bağış) kazanılan mallar,
- Manevi tazminat alacakları,
- Yalnızca kişisel kullanıma özgü eşyalar.
Katılma alacağı
Tasfiyede her eş, diğerinin edindiği malların yarısı oranında katılma alacağı talep edebilir. Yani edinilmiş malların net değeri hesaplanır ve kural olarak yarısı diğer eşe ait olur. Bu, malların aynen paylaşımı değil; bir alacak hakkıdır.
Değer artış payı
Bir eş, diğer eşin malının edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına katkıda bulunmuşsa, katkısı oranında değer artış payı isteyebilir. Örneğin bir eşin kişisel malı olan eve diğer eşin para katması, değer artış payı alacağı doğurabilir.
Tasfiye nasıl yapılır?
Mal rejiminin tasfiyesi genellikle şu adımları izler:
- Her eşin kişisel ve edinilmiş malları ayrılır,
- Borçlar ilgili mal grubundan düşülür,
- Eklenecek değerler (örneğin karşılıksız kazandırmalar) ve denkleştirme hesaplanır,
- Kalan artık değer üzerinden katılma alacağı belirlenir.
Mal paylaşımına ilişkin dava, boşanma davasından ayrı görülebilir ve boşanmanın kesinleşmesinden sonra da açılabilir. Zamanaşımı süresine dikkat edilmesi önemlidir.
Mal kaçırma iddiaları
Boşanma yaklaşırken malların üçüncü kişilere devredilmesi gibi durumlarda, tasfiyeye dahil edilmesi gereken değerler hesaba katılabilir. Bu tür devirler muvazaa (danışıklı işlem) iddialarına konu olabilir.
Mal rejiminin doğru tasfiyesi, ayrıntılı bir mal varlığı incelemesi gerektirir. Konuya ilişkin aile hukuku sayfamızı inceleyebilirsiniz.